Kategori: Makaleler

Rezerv Para Hangisi? Tarihsel Bir Perspektiften Ekonomik Gücün Evrimi Geçmişi Anlamaya ve Günümüzle Bağ Kurmaya Çalışan Bir Tarihçinin Girişi Bir tarihçi olarak, geçmişi anlamak yalnızca eski zamanları gözden geçirmekle sınırlı değildir; aynı zamanda bugünü ve geleceği daha iyi kavrayabilmek için geçmişin izlerini sürmeyi gerektirir. Ekonomik süreçler de bu bakış açısının en iyi örneklerinden biridir. Zaman içinde paranın, değer saklama aracından ödeme aracına kadar olan dönüşümü, büyük toplumsal ve ekonomik değişimlerin bir yansımasıdır. Bugün, hepimizin bildiği “rezerv para” kavramı da bu dönüşümün önemli bir parçasıdır. Ancak, rezerv para nedir ve hangi para birimleri bu tanıma uyar? Sorusu, hem tarihsel hem de…

Paparaya Kaç Kart Eklenir? Öğrenme Sürecinin Dönüştürücü Gücü Bir eğitimci olarak, öğrenmenin hayatın her alanında var olduğuna inanırım. Öğrenme sadece sınıf içinde kitaplardan ya da teorik bilgilerden ibaret değildir; bazen bir oyun oynarken, bir problem çözerken ya da basit bir günlük faaliyet gerçekleştirirken de öğreniriz. “Paparaya kaç kart eklenir?” sorusu, dışarıdan bakıldığında sadece bir oyun kuralı gibi görünebilir, ancak aslında bu basit soru, çok daha derin bir öğrenme sürecini barındırır. Bu yazıda, papara oyununda kaç kart eklenmesi gerektiği gibi basit bir soruyu pedagojik bir bakış açısıyla ele alarak, öğrenme teorilerini, pedagojik yöntemleri ve bireysel/toplumsal etkileri tartışacağım. Öğrenme, bir beceri geliştirmekten…

Bisiklet Sürücüsünün Gidonu Çevirmesi Hangi Kuvvettir? Bisiklet sürücüsünün gidonunu çevirmesiyle ilgili soruya bakarken, kafamda birden fazla ses yankı buluyor. İçimdeki mühendis “Bunu fiziksel açıdan açıklamalıyız” diyor, diğer taraftan içimdeki insan “Ama ya insan faktörünü unutur musun?” diye soruyor. Gelin, bu iki bakış açısını birleştirerek bu soruyu daha derinlemesine inceleyelim. Fiziksel Bakış Açısıyla Başlayalım: İçimdeki Mühendis Ne Diyor? İçimdeki mühendis her zaman ilk önce somut verilere, fizik yasalarına ve mühendisliğin temel prensiplerine odaklanır. Bisikletin gidonunu çevirdiğinizde aslında iki ana kuvvet etkileşir: dönme kuvveti (torque) ve güç momenti. Bir bisikletin gidonunu çevirirken, vücut bir tür dönme kuvveti uygular. Gidon, bisikletin ön tekerleğini…

Allah Zahirdir Batındır Ne Demek? “Allah zahirdir batındır” ifadesi, İslam düşüncesinde derin anlamlar taşıyan bir deyimdir. Bu ifade, genellikle Allah’ın hem görünür, hem de görünmeyen yönleriyle her yerde ve her şeyde olduğuna dair bir inancı ifade eder. Ancak, bu ifade farklı düşünce okullarına ve yaklaşımlara göre farklı şekillerde yorumlanabilir. Hem analitik hem de insani bir bakış açısıyla bu ifadeyi incelemek, oldukça derin ve ilginç bir yolculuk olabilir. Gelin, “Allah zahirdir batındır” ne demek sorusunu, farklı açılardan ele alalım. İslam Felsefesinde Zahir ve Batın Kavramları İçimdeki mühendis böyle diyor: “Zahir” ve “batın” kelimeleri, aslında oldukça teknik terimlerdir. Zahir, görünür olan, dışa…

Kitap Okumanın Amacı Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir Bakış Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Bir Ekonomistin Girişi Ekonomi, temel olarak sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılama sanatıdır. Her gün, herkesin karşısına farklı seçenekler çıkar; ancak, bu seçeneklerin her birinin bir fırsat maliyeti vardır. Peki, zaman, para ve enerji gibi sınırlı kaynaklarımızı nasıl kullanmamız gerektiğine karar verirken, kitap okuma tercihi neden önemli bir yer tutar? Kitap okumanın amacı, sadece bir zevk meselesi değil, aynı zamanda ekonomik bir kararın sonucudur. İnsanlar, zamanlarını ve kaynaklarını, bilgi edinme ve kişisel gelişim gibi hedeflerle yönlendirdiklerinde, bu seçimlerin kısa ve uzun vadede ne gibi ekonomik sonuçları olduğunu göz…

Kaç Yabancı Dil Vardır? Psikolojik Bir Mercek Altında İnsan Davranışlarını Keşfetmek Bir Psikologun Meraklı Girişi: İnsan Duyguları ve Dil Dil, insanlık tarihi boyunca sadece iletişimin aracı olmaktan öte, bir toplumun kültürünü, değerlerini ve dünya görüşünü şekillendiren en güçlü unsurlardan biri olmuştur. Ancak bir psikolog olarak, dilin derin psikolojik etkilerini, özellikle de yabancı dillerin öğrenilmesinin birey üzerinde nasıl bir değişim yarattığını merak ederim. Yabancı dil öğrenmek, sadece bir bilgi birikimi değil, aynı zamanda beynin çalışma şekli üzerinde de önemli etkiler yaratır. Peki, dilin psikolojik boyutlarını düşündüğümüzde, “kaç yabancı dil vardır?” sorusu yalnızca bir sayısal soru olmaktan çıkar mı? Bu yazıda, yabancı…

Sultan Tatlısı Şerbeti Nasıl Yapılır? – Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Sultan tatlısı şerbeti nasıl yapılır, diye soranlar için cevabı her evde aynı olabilir: şeker, su, limon ve biraz da gül suyu. Ama bu basit soruya verilecek yanıtın ardında bir sürü anlam gizli. Bu yazıda, tatlıların, özellikle de Sultan tatlısının şerbetinin toplumdaki farklı gruplar ve kimliklerle nasıl bir ilişkisi olduğunu, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alacağım. Evet, doğru okudunuz, tatlı şerbetinin bu kadar derinlikli bir analizi yapılır mı? Yapılır, çünkü bizler yaşamı bazen en sıradan detaylarla, en gündelik sorularla tartışıyoruz, değil mi? İstanbul sokaklarında…

Kadir Gecesi Hangi Gece? Ekonomik Perspektiften Zamanın Değeri ve Seçimlerin Sonuçları Kaynaklar sınırlıdır ve her seçim, bir fırsat maliyeti taşır. Ekonomi, temelde sınırlı kaynaklarla en iyi nasıl fayda sağlanacağı üzerine kurulu bir bilim dalıdır. Bu, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde sürekli karşılaşılan bir meseledir. Zaman da bu kaynaklardan biridir. İnsanlar zamanlarını nasıl kullanacaklarına karar verirken, tıpkı diğer kaynaklarda olduğu gibi, bu seçimlerin sonuçlarını değerlendirirler. Bu bakış açısıyla, Kadir Gecesi’nin hangi gece olduğuna dair soruyu ele almak, ekonomik bir değerlendirmeyi gerektirir. Bu soruyu yanıtlarken, bireysel kararların ve toplumsal refahın nasıl şekillendiğini, piyasa dinamikleri ile nasıl örtüştüğünü incelemek ilginç olacaktır. Kadir…

Rakım Farkı Tansiyonu Etkiler Mi? Günümüzde birçok insan, yaşadığı çevreyle, vücut sağlığıyla ve çevresel faktörlerle bağlantı kurarken çoğu zaman farkında olmadan önemli bir etkeni gözden kaçırabiliyor: rakım farkı. Hani bazen tatile gideriz, yüksek dağlara tırmanırız ya da bir akrabamızın köyüne gideriz. Farkında bile olmadan vücudumuzda küçük değişiklikler yaşarız. Peki, rakım farkı gerçekten tansiyonumuzu etkiler mi? Yoksa bu sadece bir efsane mi? Hadi gelin, biraz daha yakından bakalım. Rakımın Tansiyon Üzerindeki Etkisi: Teorik Olarak Ne Olur? Öncelikle yüksek rakımların vücudumuza ne gibi etkiler yarattığını anlamak önemli. Hepimiz, havanın daha ince olduğu yüksek yerlerde oksijenin azaldığını biliyoruz. Yüksek rakımlarda oksijen miktarı azalır,…

Giriş — Ekonomistin Perspektifi Tarihî anlatılar bize Hz. Muhammed’in çocukluğuna dair bilgiler sunar; ancak kaynakların kısıtlılığı nedeniyle bu bilgiler çoğu zaman öğreti, efsane ve toplumun yadigârı olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda çocukluk dönemini ele alırken yalnızca “olayların kronolojisi”ne değil; “seçimlerin maliyeti”, “kaynak kısıtı” ve “kurumsal dönüşüm potansiyeli” gibi ekonomi analiz araçlarını kullanmak anlamlıdır. Çünkü bir bireyin erken dönemde karşılaştığı kayıplar veya koruyucu toplumsal yapılar, hem onun bireysel kararlarını hem de toplumsal refahı şekillendirebilir. Çocukluk Döneminin Temel Koşulları ve Kaynak Kısıtları Hz. Muhammed, yaklaşık 570 yılında, Mekke’de doğdu. Babası doğumundan kısa süre önce vefat etmişti; bu yüzden o, henüz dünyaya gelmeden…