Kategori: Makaleler

Kaynakların Kıtlığı Üzerine Bir Düşünce: “Kalkale Sıfatı”na Ekonomik Bir Bakış Öncelikle klasik iktisat terminolojisinde kalkale sıfatı diye yerleşik bir ekonomik kavram bulunmaz; bu sözcük Arapça kökenli olup ses biliminde bir tecvid terimi olarak geçer ve bir harfin telaffuzda sarsılması anlamına gelir. ([TDV İslâm Ansiklopedisi][1]) Ancak ekonominin merkezinde yer alan temel mesele, insan ihtiyaçlarının sınırsızlığı ile kaynakların kıtlığı arasındaki zorlayıcı gerilimdir. İşte bu çerçevede, “kalkale sıfatı” metaforik olarak kıtlığın sarsıcı etkisini ve ekonomide seçim yapmak zorunda oluşumuzu düşündürür. Bu yazıda kaynakların kıtlığı, fırsat maliyeti ve ekonomik dengesizlikler kavramlarını mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden ele alacağız; piyasa dinamikleri, bireysel karar mekanizmaları,…

Neden Evlat Edinilir? Hayatın Beklenmedik Yönleri İçimdeki Boşluk Evlat edinmenin ne kadar derin ve anlamlı bir şey olduğunu hiç düşündünüz mü? Bazen, bazı şeyler duygusal olarak o kadar ağır gelir ki, ne olduğunu, neden olduğunu bile anlayamazsınız. Kayseri’de yaşayan, 25 yaşında bir genç olarak, pek çok şeyin yerli yerine oturmadığı bir dönemde, hayatımda beni değiştiren bir anı anlatmak istiyorum. Birinin beni kabul etmesini istemek, birini sevmenin ne demek olduğunu anlamak… İhtiyacı olan birine sevgi vermek… Bir gün, yaşadığım evde derin bir yalnızlık hissettim. Aslında Kayseri’nin o kadar sakin sokaklarına, her şeyin birbirini takip eden küçük döngüsüne aşinaydım. Her sabah uyandığımda…

Kozmolojik Tanrı Kanıtlaması: Her Şeyin Başlangıcına Yolculuk İzmir’de bir kafede, bir elimde kahve, diğer elimde telefon, hayatımda yapmam gereken onca şey varken sürekli kaybolan ve kaybolması pek de sorun olmayan internet bağlantım. Arkadaşlarım o kadar anlamlı bir şekilde meşguller ki, biri Netflix’te “tavsiye et” diyerek dizi arayışına girmiş, diğeri ise “Sabah işe gideceğim de gitmeyeceğim de” arasında kalmış. Tüm bu derin sohbetlerin arasında birden aklıma bir şey geldi: Kozmolojik Tanrı Kanıtlaması. Şimdi, diyelim ki sen de benim gibi düşünmeyi pek seviyorsun ama bu aralar kafanı fazla karıştıracak bir şeylere de girmeye korkuyorsun. İşte o zaman devreye giriyor bu yazı. “Kozmolojik…

Menemene Hangi Baharatlar Eklenir? İzmirli Bir Gençten Eğlenceli ve Lezzetli Bir Cevap Giriş: Menemen ve Baharatlar, Mükemmel Bir İkili Şimdi bak, menemen denince aklımıza önce domates, biber, yumurta, biraz da zeytinyağı geliyor, değil mi? Ama bir mesele var ki o da şu: Menemenin asıl ruhunu baharatlar verir. Evet, kabul ediyorum, her şey basitçe bir domatesli yumurta yemeği olabilir. Ama bir İzmirli olarak ben sana diyorum ki, menemene hangi baharatlar eklenir, işte bu sorunun cevabı yürekte başlar, mideye doğru yol alır ve tabii ki sofrada son bulur. Menemen dediğimiz şey aslında bir savaş alanı, bazen “Bunu da ekle” deyip baharatlarınızı karıştırmak…

Toplumsal Mercekten Basit Bir Nesne: Araba Anahtarı Hayatın içinde sıradan nesneler bazen toplumsal yapıların derinliklerine ışık tutar. Araba anahtarı gibi gündelik bir eşya, yalnızca motoru çalıştırmak için kullanılan bir araç olmanın ötesinde, bireylerin toplum içindeki konumlarını, değerlerini ve ilişkilerini yansıtan bir sembol olabilir. Araba anahtarına ne denir sorusu, yüzeyde basit bir terminoloji sorusu gibi görünse de sosyolojik bir bakış açısıyla incelendiğinde, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkilerini anlamak için bir başlangıç noktası sunar. Bu yazıda, araba anahtarını temel kavramlarıyla ele alacak, toplumsal bağlamda nasıl anlam kazandığını tartışacak ve güncel araştırmalar, örnek olaylar ve saha çalışmalarıyla destekleyeceğiz. Araba Anahtarı: Kavramsal…

Fasulye Pilakiye Ne Konur? Biraz Eleştiri, Biraz Gerçek Fasulye pilakisi, Türk mutfağının köklü ve sevilen yemeklerinden biri. Ama bu kadar sevilen bir yemeğin içerik listesi hakkında o kadar çok tartışma var ki! Bazıları fasulyenin ne kadar lezzetli olduğunu savunurken, bazıları bu yemeği tam bir facia olarak görüp, nasıl yapılmaması gerektiğini anlatıyor. Ben ise ikisinin ortasında bir yerdeyim: Fasulye pilakiye ne konmalı, konmamalı, ne eksik ne fazla? Gelin bunu bir inceleyelim, hem eleştirerek hem de sevdiğimiz tarafları vurgulayarak. Fasulye Pilaki: Klasik Tarifin Olanaksız Huzuru Öncelikle, fasulye pilakisi denen yemeğin, çok eski ve geleneksel bir yemek olduğunu kabul edelim. Tam anlamıyla Akdeniz…

Çevrimdışı Nasıl Kapatılır? Küresel ve Yerel Açıdan Bakış Hepimiz günümüz dünyasında sürekli bir bağlantı içindeyiz. İnternet, sosyal medya, e-posta derken, günün her saati çevrimiçi olmak, bir çeşit zorunluluk haline geldi. Ama bazen, her şeyden uzaklaşmak ve çevrimdışı olmak, zihinsel sağlığımız için gerçekten gerekli bir durum olabiliyor. Peki, çevrimdışı nasıl kapatılır? Bu soruyu hem yerel, hem de küresel açıdan incelemek, hem kişisel deneyimlerimiz hem de farklı kültürlerin bakış açıları açısından oldukça ilginç bir yolculuk olacak. Hadi başlayalım! Küresel Perspektiften Çevrimdışı Olmak Gelişen teknoloji, farklı coğrafyalarda yaşayan insanların hayatlarına hızla etki etti. Özellikle Batı’daki ülkelerde çevrimiçi olmanın “norm” haline geldiğini söyleyebiliriz. İnsanlar,…

3 Faz Elektrik Bağlantısı Nasıl Yapılır? İstanbul’da bir apartmanda ya da ofiste yaşıyorsanız, elektrik tesisatınızın ne kadar önemli olduğunu zaten biliyorsunuz. Ancak bazı yerlerde, daha güçlü enerji gereksinimleri olan makineler veya cihazlar kullanıldığında, “3 faz elektrik bağlantısı” konusu gündeme gelir. Bu yazıda, 3 faz elektrik sisteminin ne olduğunu, nasıl bağlandığını ve nasıl güvenli bir şekilde kullanıldığını anlamaya çalışacağız. Bunu yaparken, işin teknik tarafına fazla girmeden, günlük yaşantımızda karşılaştığımız örneklerle açıklamalar yapacağım. Hadi başlayalım! 3 Faz Elektrik Sistemi Nedir? Başlamadan önce, “3 faz elektrik sistemi” nedir, onu anlamamız lazım. Normalde evlerde kullandığımız elektrik tek fazdır. Bu, elektriğin tek bir iletim hattı…

Doğaçlama Şiir ve Siyasetin Kesişim Noktası Toplumsal düzeni, güç ilişkilerini ve ideolojilerin birey üzerindeki etkilerini düşündüğünüzde, siyaset bilimi yalnızca kuru teorilerden ibaret değildir. Aksine, politik süreçler çoğu zaman doğaçlamaya, beklenmedik hamlelere ve insanın yaratıcılığıyla şekillenen etkileşimlere açıktır. Doğaçlama şiir, tam bu noktada bir metafor olarak işlev görebilir: Kuralların ve kalıpların var olduğu ama yorum ve performansın belirleyici olduğu bir alan. Bu yazıda, doğaçlama şiirin kavramsal çerçevesini, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi bağlamında tartışacağım ve modern siyaset sahnesindeki yansımalarını ele alacağım. Güç, İktidar ve Meşruiyet Siyasetin temel taşlarından biri iktidardır. Max Weber’in klasik tanımıyla iktidar, bir kişinin veya grubun diğerlerinin…

Ortuşmek Ne Demek? Paragrafın Derinliklerine İnmek Son zamanlarda bir kelime dikkatimi çekti: Ortüşmek. Şu anda yazarken, kelimenin etkisini bile hissediyorum. Birinin dilinde, ya da daha doğrusu birinin sosyal medya paylaşımında bu kelimeye denk geliyorsunuz. Bunu gördüğümde, önce şaşırıyorum, sonra merak ediyorum, sonra ise biraz da sinirleniyorum. Çünkü ortuşmek kelimesi öyle bir hale gelmiş ki, hem yanlış kullanılıyor hem de genellikle anlamını tam anlamadan havada uçuşuyor. Ama işin kötüsü, bu kelimenin anlamını tam öğrenmeden çok rahat bir şekilde kabul görmesi. Sizce de garip değil mi? Yani insanlar bir kelimeyi, sadece bir şablon gibi kullanıyor ve arkasında ne olduğunu sorgulamıyorlar. Ama gelin…