Kategori: Makaleler

Kaç Yabancı Dil Vardır? Psikolojik Bir Mercek Altında İnsan Davranışlarını Keşfetmek Bir Psikologun Meraklı Girişi: İnsan Duyguları ve Dil Dil, insanlık tarihi boyunca sadece iletişimin aracı olmaktan öte, bir toplumun kültürünü, değerlerini ve dünya görüşünü şekillendiren en güçlü unsurlardan biri olmuştur. Ancak bir psikolog olarak, dilin derin psikolojik etkilerini, özellikle de yabancı dillerin öğrenilmesinin birey üzerinde nasıl bir değişim yarattığını merak ederim. Yabancı dil öğrenmek, sadece bir bilgi birikimi değil, aynı zamanda beynin çalışma şekli üzerinde de önemli etkiler yaratır. Peki, dilin psikolojik boyutlarını düşündüğümüzde, “kaç yabancı dil vardır?” sorusu yalnızca bir sayısal soru olmaktan çıkar mı? Bu yazıda, yabancı…

Sultan Tatlısı Şerbeti Nasıl Yapılır? – Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Sultan tatlısı şerbeti nasıl yapılır, diye soranlar için cevabı her evde aynı olabilir: şeker, su, limon ve biraz da gül suyu. Ama bu basit soruya verilecek yanıtın ardında bir sürü anlam gizli. Bu yazıda, tatlıların, özellikle de Sultan tatlısının şerbetinin toplumdaki farklı gruplar ve kimliklerle nasıl bir ilişkisi olduğunu, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alacağım. Evet, doğru okudunuz, tatlı şerbetinin bu kadar derinlikli bir analizi yapılır mı? Yapılır, çünkü bizler yaşamı bazen en sıradan detaylarla, en gündelik sorularla tartışıyoruz, değil mi? İstanbul sokaklarında…

Kadir Gecesi Hangi Gece? Ekonomik Perspektiften Zamanın Değeri ve Seçimlerin Sonuçları Kaynaklar sınırlıdır ve her seçim, bir fırsat maliyeti taşır. Ekonomi, temelde sınırlı kaynaklarla en iyi nasıl fayda sağlanacağı üzerine kurulu bir bilim dalıdır. Bu, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde sürekli karşılaşılan bir meseledir. Zaman da bu kaynaklardan biridir. İnsanlar zamanlarını nasıl kullanacaklarına karar verirken, tıpkı diğer kaynaklarda olduğu gibi, bu seçimlerin sonuçlarını değerlendirirler. Bu bakış açısıyla, Kadir Gecesi’nin hangi gece olduğuna dair soruyu ele almak, ekonomik bir değerlendirmeyi gerektirir. Bu soruyu yanıtlarken, bireysel kararların ve toplumsal refahın nasıl şekillendiğini, piyasa dinamikleri ile nasıl örtüştüğünü incelemek ilginç olacaktır. Kadir…

Rakım Farkı Tansiyonu Etkiler Mi? Günümüzde birçok insan, yaşadığı çevreyle, vücut sağlığıyla ve çevresel faktörlerle bağlantı kurarken çoğu zaman farkında olmadan önemli bir etkeni gözden kaçırabiliyor: rakım farkı. Hani bazen tatile gideriz, yüksek dağlara tırmanırız ya da bir akrabamızın köyüne gideriz. Farkında bile olmadan vücudumuzda küçük değişiklikler yaşarız. Peki, rakım farkı gerçekten tansiyonumuzu etkiler mi? Yoksa bu sadece bir efsane mi? Hadi gelin, biraz daha yakından bakalım. Rakımın Tansiyon Üzerindeki Etkisi: Teorik Olarak Ne Olur? Öncelikle yüksek rakımların vücudumuza ne gibi etkiler yarattığını anlamak önemli. Hepimiz, havanın daha ince olduğu yüksek yerlerde oksijenin azaldığını biliyoruz. Yüksek rakımlarda oksijen miktarı azalır,…

Giriş — Ekonomistin Perspektifi Tarihî anlatılar bize Hz. Muhammed’in çocukluğuna dair bilgiler sunar; ancak kaynakların kısıtlılığı nedeniyle bu bilgiler çoğu zaman öğreti, efsane ve toplumun yadigârı olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda çocukluk dönemini ele alırken yalnızca “olayların kronolojisi”ne değil; “seçimlerin maliyeti”, “kaynak kısıtı” ve “kurumsal dönüşüm potansiyeli” gibi ekonomi analiz araçlarını kullanmak anlamlıdır. Çünkü bir bireyin erken dönemde karşılaştığı kayıplar veya koruyucu toplumsal yapılar, hem onun bireysel kararlarını hem de toplumsal refahı şekillendirebilir. Çocukluk Döneminin Temel Koşulları ve Kaynak Kısıtları Hz. Muhammed, yaklaşık 570 yılında, Mekke’de doğdu. Babası doğumundan kısa süre önce vefat etmişti; bu yüzden o, henüz dünyaya gelmeden…

Kün Ne Demek? TDK’nin Tanımına Dair Cesur Bir Bakış Hadi, şimdi “kün” kelimesine yakından bakalım. Türk Dil Kurumu (TDK) ne diyor? TDK’ye göre, “kün” kelimesi Arapçadan geçmiş bir sözcük ve “ol” anlamına geliyor. Yani kelimenin özü, bir şeyin varlık bulması, bir şeyin olabilmesi için verilen emir, “ol” komutu. Ama, TDK’nin böyle sade bir açıklama yapması, lafı çok da büyütmemek gerek, bu kelimenin arkasında bir dünya saklı olamaz mı? Kün: Güçlü Bir Tanım mı, Yoksa Basit Bir Anlatım mı? Hepimizin bildiği gibi, TDK’nin yaptığı tanımlar bazen kelimenin doğasında barındırdığı derinliği tam olarak yansıtamıyor. “Kün” de bu kelimelerden biri. İlk bakışta kulağa…

Haritayı İlk Bulan Kişi Kimdir? Bir harita, bir ülkenin, şehrin veya hatta bir kasabanın her bir köşesini keşfetmek için bir yol göstericidir. Ama harita kavramı, hiç düşündünüz mü, nasıl ortaya çıkmış olabilir? İlk haritayı kim yaptı? İnsanoğlu binlerce yıl önce nasıl bir yerin nereye gittiğini, orada neler olduğunu gösteren bir çizim yapmaya karar verdi? Bu sorular, benim gibi veriyle uğraşmayı seven birinin kafasını kurcalıyor. Gerçekten, haritayı ilk bulan kişi kimdir? Ve bu buluşu ne zaman gerçekleştirdi? Haritayı Bulma Yolculuğu: Geçmişin İzleri Çocukken, harita üzerinde kaybolan hazineleri arayan korsanları hayal ederken bir yandan da dünya haritalarına göz gezdirip farklı ülkeleri, okyanusları,…

Aileden Kalan Miras Eşe Düşer Mi? Farklı Yaklaşımlar Üzerine Bir Değerlendirme Aileden kalan miras, insanlar arasında sıkça tartışılan ve bazen kafa karıştırıcı olan bir konu. Mirasın kimlere verileceği, özellikle eşin durumu söz konusu olduğunda, hukuki ve insani birçok açıdan farklı bakış açıları gerektiriyor. Bu yazımda, aileden kalan mirasın eşe düşüp düşmediğiyle ilgili farklı görüşleri ele alacak, hem hukuki hem de insani bakış açılarıyla bu soruya yaklaşacağım. Konuya farklı açılardan yaklaşırken, içimdeki mühendis ve içimdeki insan arasındaki çekişmeyi de gözler önüne sereceğim. Hukuki Perspektiften Aileden Kalan Miras İçimdeki mühendis, her zaman doğru veriye dayalı, net ve sistemli bir çözüm önerisi peşinde.…

3 Saat Oruç Tutan Ülke Hangisidir? Oruç, birçok dini ve kültürel pratiğin temel taşlarından biri. Fakat her ülkenin, her bölgenin oruç tutma süresi farklı. Bunu düşündüğümüzde, dünyanın en kısa oruç süresine sahip ülkesinin neresi olduğunu merak etmişsinizdir. 3 saat oruç tutan bir ülke var mı? Evet, var! Bu durum özellikle kutup bölgelerinde yaşanan coğrafi ve iklimsel şartlardan kaynaklanıyor. Hadi gelin, bu durumu bilimsel bir mercekten bakalım ama günlük hayatımıza dair basit örneklerle de anlayalım. Oruç Tutma Süresi Neden Farklı? Oruç tutmak, dinî bir vecibe olmanın ötesinde, aynı zamanda zaman kavramı ile de doğrudan ilişkilidir. Yani, oruç tutmak demek, belirli bir…

Balık Bozuk Olduğu Nasıl Anlaşılır? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin Gücü ve Anlatının Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, bazen bir kelimenin ardında saklanan bir evrendir. Her sözcük, ardında derin bir anlam taşır, her anlatı, bir dönüm noktasına işaret eder. Edebiyat, gözlerimizin önünde yaşamı birer metafor olarak canlandıran bir aynadır. Ve bazen, bir nesnenin, bir olayın ya da bir durumun anlamı yalnızca dış görünüşüne bakarak değil, onu ele alan bakış açısıyla çözümlenir. “Balık bozuk olduğu nasıl anlaşılır?” sorusu da böyle bir çözümlemeyi gerektiriyor. Bir balığın bozulmuş olup olmadığını anlamak sadece dışsal belirtilerle ilgili değildir; derinlemesine bir bakış, her türlü bozulmanın izlerini ve simgelerini…